Często podczas wizyty u logopedy rodzice słyszą pytanie: „A gdzie znajduje się język dziecka, gdy nic nie mówi i nie je?”. Może się to wydawać mało istotnym szczegółem, jednak w rzeczywistości pozycja spoczynkowa języka oraz sposób połykania to fundamenty zdrowego rozwoju zgryzu, mowy i prawidłowego oddychania.
Czym jest prawidłowa pozycja spoczynkowa języka?
W warunkach fizjologicznych, gdy usta są zamknięte, język powinien niemal w całości przylegać do podniebienia twardego. Jego czubek powinien delikatnie opierać się o tzw. wałek dziąsłowy (zgrubienie tuż za górnymi siekaczami), nie dotykając jednak samych zębów.
Dlaczego to takie ważne?
- Modelowanie szczęki: Język działa jak naturalny aparat ortodontyczny. Naciskając na podniebienie, stymuluje on szczękę do rozrastania się na boki, co zapewnia miejsce dla wszystkich zębów stałych.
- Drożność dróg oddechowych: Prawidłowa pozycja języka wymusza oddychanie nosem, co jest kluczowe dla dotlenienia organizmu i ochrony przed infekcjami.
Połykanie typu dorosłego vs. niemowlęce
Wraz z rozwojem dziecka i wyrzynaniem się zębów mlecznych, sposób połykania powinien ulec transformacji.
- Typ niemowlęcy: Jest naturalny dla niemowląt. Język wsuwa się między dziąsła, co ułatwia ssanie piersi lub butelki.
- Typ dorosły: Podczas przełykania usta są domknięte, zęby zbliżone do siebie, a język unosi się do podniebienia, zamiast wypychać się do przodu.
Czym grozi przetrwałe połykanie niemowlęce?
Jeśli język podczas połykania stale napiera na zęby (zamiast na podniebienie), może dojść do powstania wad zgryzu (np. zgryzu otwartego), problemów z artykulacją głosek szumiących (sz, ż, cz, dż) oraz syczących (s, z, c, dz), a także do zaburzeń estetyki twarzy.
Na co zwrócić uwagę?
Obserwuj swoje dziecko podczas snu, zabawy lub oglądania bajki. Niepokój powinny wzbudzić następujące objawy:
- Stale otwarta buzia w spoczynku.
- Język leżący na dnie jamy ustnej lub wsuwający się między zęby.
- Głośne mlaskanie podczas jedzenia.
- Nadmierna praca warg przy połykaniu (napinanie się bródki i kącików ust, wsysanie warg).
- Oddychanie głównie przez usta, a nie przez nos.
Jak możemy pomóc w gabinecie?
Terapia logopedyczna w tym zakresie polega na przywróceniu prawidłowych funkcji. Pracujemy nad:
- Udrożnieniem toru oddechowego nosowego.
- Wzmocnieniem między innymi mięśnia okrężnego ust (domknięcie warg).
- Nauką pionizacji języka i prawidłowego wzorca połykania poprzez celowane ćwiczenia.
Jeśli zauważysz u swojego dziecka nawyk trzymania otwartej buzi, warto skonsultować się z logopedą.
Czy niepokoi Cię sposób, w jaki Twoje dziecko oddycha lub układa język podczas jedzenia?
Chętnie odpowiemy na Twoje pytania podczas konsultacji w naszym gabinecie – zapraszam do kontaktu!